Παγκόσμιος Ιστός (www)

Κεντρικό θέμα της εκπομπής σήμερα είναι ο παγκόσμιος ιστός, το world wide web. Στις 12 Μαρτίου 1989, σαν αύριο, ο 33χρονος μηχανικός Τιμ Μπέρνερς-Λι πρότεινε τη δημιουργία του Παγκόσμιου Ιστού (WWW), που οδήγησε στην εκρηκτική ανάπτυξη του Ίντερνετ.

«Ασαφής αλλά συναρπαστική». Αυτή ήταν η απάντηση του προϊσταμένου του Τιμ Μπέρνερς-Λι στην πρότασή του με τίτλο «Διαχείριση Πληροφοριών: Μία Πρόταση», που υποβλήθηκε στις 12 Μαρτίου 1989, όταν ο εφευρέτης του Παγκόσμιου Ιστού (World Wide Web, πασίγνωστος με τα αρχικά WWW) ήταν ένας 33χρονος μηχανικός λογισμικού. Ο Μπερνερς-Λι επανανήλθε και με την βοήθεια του Βέλγου συναδέλφου του Ρομπέρ Καγιό διατύπωσε την τελική του πρόταση στις 12 Νοεμβρίου 1990, που έμελλε να αλλάξει τον κόσμο.

Αρχικά, ο Μπέρνερς-Λι οραματίστηκε μία «μεγάλη υπερκειμενική βάση δεδομένων με συνδέσμους», που ονομάστηκε «Mesh», για να βοηθήσει τους συναδέλφους του στο CERN (το μεγάλο εργαστήριο πυρηνικής φυσικής στην Ελβετία) να μοιράζονται πληροφορίες μεταξύ πολλών υπολογιστών.

Ο προϊστάμενος του 33χρονου Μπέρνερς-Λι τού επέτρεψε να διαμορφώσει το ταπεινό διάγραμμα ροής σ’ ένα λειτουργικό μοντέλο, αναπτύσσοντας τη γλώσσα HTML, την εφαρμογή HTTP και το WorldWideWeb.app , το πρώτο πρόγραμμα περιήγησης στο Παγκόσμιο Ιστό. Μέχρι το 1991, οι εξωτερικοί διακομιστές (servers) του Παγκοσμίου Ιστού ήταν λειτουργικοί και το όλο σύστημα άρχισε να αποκαλύπτεται σταδιακά στο ευρύ κοινό.

Ονομάστηκε Παγκόσμιος Ιστός, γιατί αποτελείται από μυριάδες διασυνδεδεμένους δικτυακούς τόπους (web site), που εξασφαλίζουν τη δυνατότητα στον χρήστη να μετακινείται εύκολα από τον ένα τόπο στον άλλο και από τη μία ιστοσελίδα ενός τόπου να έχει πρόσβαση σε ιστοσελίδα άλλου, με τη συνδρομή συνδέσμων υπερκειμένου (hypertext).

Ο Παγκόσμιος Ιστός σύντομα θα φέρει επανάσταση στη ζωή μας, με την έλευση της εποχής της πληροφορίας. Σήμερα, υπάρχουν σχεδόν 2 δισεκατομμύρια ιστοσελίδες.

Είτε τον χρησιμοποιούμε για το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και για εργασία στο σπίτι, είτε για ψυχαγωγία και ενημέρωση, δεν μπορούμε πλέον να φανταστούμε τη ζωή μας χωρίς τον Παγκόσμιο Ιστό.

Για να μην συγχέεται με το Ίντερνετ, το οποίο εξελίχθηκε από τη δεκαετία του 1960, ο Παγκόσμιος Ιστός (World Wide Web) είναι μία διαδικτυακή εφαρμογή βασισμένη σε καινοτομίες όπως η γλώσσα HTML, οι διευθύνσεις URL και το πρωτόκολλο μεταφοράς υπερκειμένου ή HTTP.

Ο Παγκόσμιος Ιστός έχει επίσης γίνει μία αποκεντρωμένη κοινότητα, που βασίζεται στις αρχές της καθολικότητας, της συναίνεσης και του σχεδιασμού από τη βάση προς την κορυφή.

«Υπάρχουν πολύ λίγες καινοτομίες που έχουν αλλάξει πραγματικά τα πάντα», δηλώνει ο Τζεφ Τζάφι, διευθύνων σύμβουλος της κοινοπραξίας World Wide Web, που θέτει τα πρότυπα για τον Παγκόσμιο Ιστό και προσθέτει ότι «Ο Παγκόσμιος Ιστός είναι η πιο επιδραστική καινοτομία της εποχής μας».

Ο Λι ως το 1993 συνέχισε να εργάζεται για τη βελτίωση του προγράμματος με τη βοήθεια των παρατηρήσεων και των προτάσεων που ζητούσε να του κάνουν διάφοροι χρήστες του Διαδικτύου. Η επόμενη κίνησή του ήταν να δημιουργήσει τον ορισμό των πρωτοκόλλων uris, http και html και να τα καθιερώσει.

Από το 1994 ο Λι συνεργάζεται με το ΜΙΤ, ενώ είναι διευθυντής της επιτροπής ελέγχου και εξέλιξης του κυβερνοχώρου, World Wide Web Consortium. Αργότερα έγινε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

Tim Berners-Lee, pioneer of the World Wide Web, c 1990s.

Μιλώντας στο BBC ο θεμελιωτής του World Wide Web (www) είπε ότι απαιτείται παγκόσμια δράση για να σταματήσει «η καθοδική βουτιά προς ένα δυσλειτουργικό μέλλον», ιδίως όσον αφορά την εμπορευματοποίηση, την υποκλοπή και τη χειραγώγηση των προσωπικών δεδομένων των χρηστών, την συστηματική εξάπλωση της επιθετικότητας και της παραπληροφόρησης, την ολοένα μεγαλύτερη πόλωση των απόψεων κ.α.

Όπως είπε, μέσα σε αυτή την 30ετία, τα πρώτα 15 χρόνια ήσαν καλά, αλλά μετά «στράβωσαν» και τώρα απαιτείται αλλαγή πλεύσης για να διορθωθούν ξανά.

Δήλωσε πάντως αισιόδοξος, επειδή ολοένα περισσότεροι άνθρωποι -χάρη και σε σκάνδαλα τύπου Cambridge Analytica- αρχίζουν πια να καταλαβαίνουν τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν ως χρήστες του Ιστού.

Κάλεσε τους πάντες -από τους πολιτικούς ηγέτες και τους επιχειρηματίες ως τους απλούς πολίτες- να συμβάλουν, ώστε το διαδίκτυο να γίνει καλύτερο και όχι χειρότερο τα επόμενα χρόνια.

Από τις αρχές του τρέχοντα αιώνα εργάζεται για τη δημιουργία ενός «ευφυέστερου» Διαδικτύου με την επωνυμία «Σημασιολογικό Διαδίκτυο» (Semantic Web). Σύμφωνα με τον Λι, το «Σημασιολογικό Διαδίκτυο» επιτρέπει στους υπολογιστές να επεξεργάζονται με πιο έξυπνο τρόπο τα δεδομένα που είναι αποθηκευμένα στο Διαδίκτυο. Αντί ο υπολογιστής να περιορίζεται απλώς στην ανίχνευση μεμονωμένων λέξεων-«κλειδιών», επεξεργάζεται το νόημα ενός δεδομένου κειμένου. Αυτό γίνεται με τη χρήση κρυφού κώδικα, ο οποίος θα καθορίζει τη σημασία των δεδομένων.

Τον Νοέμβριο του 2019, το Ίδρυμα που δημιούργησε ο ίδιος με τη δεύτερη σύζυγό του Ρόζμαρι Λιθ, το World Wide Web Foundation, έδωσε στη δημοσιότητα το «Συμβόλαιο για τον Ιστό» (Contract for the Web), το οποίο συνιστά ένα παγκόσμιο σχέδιο δράσης για τη σωτηρία του Ίντερνετ από τις ουκ ολίγες απειλές εναντίον του.

Ανάμεσα στα πάμπολλα βραβεία που έχει λάβει ο σερ Τίμοθι ξεχωρίζει το Βραβείο Τούρινγκ, το «Νόμπελ της Πληροφορικής», όπως έχει αποκληθεί, το οποίο του απονεμήθηκε το 2017 για «την επινόηση του Παγκόσμιου Ιστού, το πρώτο πρόγραμμα περιήγησης ιστού και τα βασικά πρωτόκολλα και αλγόριθμους που επέστρεψαν στο Διαδίκτυο να αναπτυχθεί». To βιβλίο του «Υφαίνοντας τον Παγκόσμιο Ιστό» («Weaving the Web») θεωρείται κλασικό στο είδος του.

Πηγές:

https://www.sansimera.gr/biographies/2340

https://www.sansimera.gr/articles/1333